# รูปแบบนิติบุคคลไทย + ข้อมูลภาษี

ใช้ใน Phase 3 ตอนเขียน **Company Description** และ **Financial Projections** เพื่อแนะนำ user ว่าควรจดทะเบียนรูปแบบไหน และต้องสำรองภาษีเท่าไร

---

## รูปแบบนิติบุคคล: เลือกแบบไหนดี?

| ประเภท | ค่าจด | ค่ารายปี (โดยประมาณ) | ความรับผิด | ภาษี | เหมาะกับใคร |
|--------|--------|---------------------|-----------|------|-------------|
| **บุคคลธรรมดา / ทะเบียนพาณิชย์** | 50 บาท | - (แค่ยื่น ภงด.90/91) | ไม่จำกัด (เอาทรัพย์ส่วนตัวมาใช้หนี้ได้) | PIT ขั้นบันได 0-35% | ฟรีแลนซ์, ร้านค้าเล็ก, รายได้ < 1.8M |
| **ห้างหุ้นส่วนสามัญ** | ไม่ต้องจด (สามัญ) / 1,000 บ. (จดทะเบียน) | ~5,000-10,000 | ไม่จำกัด (สามัญ) / จำกัด (สามัญจดทะเบียน) | PIT หรือ CIT | 2+ คน, แชร์กำไร, ไม่ต้องการแยกตัวจากเจ้าของชัดเจน |
| **ห้างหุ้นส่วนจำกัด** | ~2,000-5,000 | ~10,000-15,000 | จำกัด (ผู้ลงทุน) / ไม่จำกัด (ผู้จัดการ) | CIT | คล้าย LP — มีผู้ลงทุน + ผู้บริหาร |
| **บริษัทจำกัด** | 5,500-15,000 | 15,000-30,000 (รวมค่าทำบัญชี + สอบบัญชี) | จำกัดเท่าทุนจดทะเบียน | CIT 0/15/20% | ธุรกิจที่จะ scale, รับลูกค้า B2B, ขอ BOI, รับ VC |
| **บริษัทมหาชน** | สูง | สูงมาก | จำกัด | CIT 20% | ธุรกิจขนาดใหญ่, เตรียม IPO |

**เกณฑ์ตัดสินใจง่ายๆ:**
- รายได้ < 1.8M/ปี + ไม่มีลูกค้า B2B → บุคคลธรรมดา (เสีย PIT แต่ไม่ต้องทำบัญชี + สอบบัญชี)
- รายได้ > 1.8M/ปี, มี B2B, หรือต้องการความน่าเชื่อถือ → บริษัทจำกัด
- จะรับ VC, ขอ BOI, IPO → บริษัทจำกัด (ไม่มีทางเลือกอื่น)

---

## ภาษีนิติบุคคล (CIT) — SME

**SME คืออะไร?** ทุนจดทะเบียนชำระแล้ว ≤ 5 ล้าน **และ** รายได้รวม ≤ 30 ล้าน/ปี

| กำไรสุทธิ (บาท) | อัตราภาษี (SME) | อัตราภาษี (ไม่ใช่ SME) |
|----------------|----------------|------------------------|
| 0 - 300,000 | **0%** | 20% |
| 300,001 - 3,000,000 | **15%** | 20% |
| > 3,000,000 | **20%** | 20% |

**ตัวอย่าง:** บริษัท SME กำไรสุทธิ 2,000,000 บาท
- 300,000 × 0% = 0
- 1,700,000 × 15% = 255,000
- **รวมภาษี = 255,000 บาท**

---

## ภาษีบุคคลธรรมดา (PIT) — ขั้นบันได

| รายได้สุทธิ (บาท) | อัตรา |
|-------------------|-------|
| 0 - 150,000 | 0% |
| 150,001 - 300,000 | 5% |
| 300,001 - 500,000 | 10% |
| 500,001 - 750,000 | 15% |
| 750,001 - 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 - 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 - 5,000,000 | 30% |
| > 5,000,000 | 35% |

**หมายเหตุ:** "รายได้สุทธิ" = รายได้ - ค่าใช้จ่าย (เหมา 60% สำหรับธุรกิจ หรือตามจริง) - ค่าลดหย่อน

---

## VAT 7%

**เกณฑ์จดทะเบียน:** รายได้รวมต่อปี > **1.8 ล้านบาท**

**จดแล้วต้องทำอะไร:**
- ออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้าทุกครั้ง
- ยื่น **ภพ.30** ทุกเดือน (ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป)
- VAT ขาย - VAT ซื้อ = ต้องนำส่ง (ถ้าเป็นบวก) / ขอคืน (ถ้าเป็นลบ)

**ตัวอย่าง:** ขาย 1,070 บาท = ราคา 1,000 + VAT 70 → ต้องนำส่ง 70 บาท (ถ้าไม่มี VAT ซื้อหัก)

⚠️ **สำคัญ:** หลายธุรกิจคิดว่า VAT เป็น "รายได้" ของตัวเอง ทั้งที่จริงเป็น "หนี้กรมสรรพากร" — ต้องแยกบัญชีให้ชัด

---

## หัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax — WHT)

จ่ายค่าอะไรกับใคร ก็ต้องหักเก็บไว้ส่งสรรพากรแทนเขา (เฉพาะรายการ ≥ 1,000 บาท/ครั้ง)

| ประเภทค่าใช้จ่าย | อัตรา |
|------------------|-------|
| ค่าบริการ (คนไทย) | **3%** |
| ค่าบริการ (ต่างชาติ ไม่มี PE ในไทย) | 5-15% (ตามสนธิสัญญา) |
| ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ | **5%** |
| ค่าโฆษณา | **2%** |
| ค่าขนส่ง | **1%** |
| ค่าจ้างแรงงาน (เงินเดือน) | ตาม PIT ขั้นบันได |
| ดอกเบี้ย / เงินปันผล | 10-15% |

**ที่ต้องทำ:**
- ออกหนังสือรับรองการหัก ณ ที่จ่าย (ทวิ. 50/53) ให้ผู้ถูกหัก
- ยื่น **ภงด.3** (หักจากบุคคลธรรมดา) หรือ **ภงด.53** (หักจากนิติบุคคล) ทุกเดือน

---

## ประกันสังคม

ต้องจดทะเบียนเมื่อมีลูกจ้าง 1 คนขึ้นไป

- นายจ้าง **5%** + ลูกจ้าง **5%** ของเงินเดือน
- เพดาน: เงินเดือน 15,000 บาท → ส่งสูงสุด **750 บาท/เดือน/ฝ่าย**
- รวมที่นายจ้างต้องส่ง = ส่วนของตัวเอง + ส่วนที่หักจากลูกจ้าง = สูงสุด 1,500 บาท/เดือน/คน

---

## Cheat Sheet — สำรองภาษีในแผน

ตอนทำ Financial Projections ให้สำรองภาษีดังนี้:

| หมวด | % ของอะไร | สำรองไว้ |
|------|----------|---------|
| VAT (ถ้าจด) | 7% ของยอดขาย | ทุกเดือน |
| WHT 3% (ถ้าโดนหัก) | 3% ของรายได้บริการ | คืนตอนยื่นภาษีปลายปี |
| CIT (บริษัท) | 15-20% ของกำไรสุทธิ | สำรอง 18% เผื่อไว้ |
| PIT (บุคคล) | ตามขั้นบันได | ประมาณ 10-20% ของรายได้สุทธิ |
| ประกันสังคม | 5% ของเงินเดือนพนักงาน | ทุกเดือน |
